“Bilgi Toplumunda Dijital Kişilik ve Dijital Mirasın Korunması – Bilgi Teknolojilerine Uyum Kapsamında Bireylerin Dijital Kişilik ve Ölümsüzlük Algıları Çerçevesinde Kişilik Haklarının ve Kişisel Verilerin Ölüm Sonrası Korunması – Kişilerin Risk Algıları ve Korunma İhtiyaçlarına Uyumlu Hukuk Politikası Geliştirilmesi ve Mevzuat Önerisi”

ARDEB 1001 – 122K868

Proje Hakkında

Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki hızlı değişim, toplumsal alışkanlıklar ve dinamiklerde de önemli değişikliklere yol açmıştır. İş hayatının ve günlük yaşantının önemli ölçüde dijital mecralara taşınması ve bu mecraların kullanımının yaygınlaşması, neredeyse tüm bireylerin çeşitli dijital varlıklara sahip olması ve bu dijital varlıkları sanal ortamlarda bulundurması sonucunu doğurmuştur. Sahip olunan varlıkların ve bu varlıkların bulunduğu mecraların dijitalleşmesi ise önemli bir soruyu gündeme getirmektedir: Bu dijital varlıkların sahipleri hayatlarını kaybettiklerinde bu dijital varlıkların akıbeti ne olacaktır? Türk hukukunda miras hukuku kuralları ve ilkeleri bu meseleye nasıl çözümler sunmaktadır ve bu çözümler güncel ihtiyaçlarla uyumlu mudur? Kişiler, dijital varlıklarının akıbeti, yani dijital mirasları hakkında yeterince bilgiye sahip midir? Kişisel verilerin korunması açısından mesele nasıl çözüme kavuşturulabilir? Bireylerin, kişisel verilerinin mirasçılarına intikal etmesi hakkındaki düşünceleri nelerdir ve bu düşünce karşısında hayatta iken sergiledikleri davranışların olası değişimi nedir? 

Bu önemli sorulara yanıt bulabilmek ve kişilerin dijital miras konusundaki korunma ihtiyaçlarına uygun bir çözüm sunabilmek için 122K868 numaralı TÜBİTAK ARDEB 1001 projesi, TÜBİTAK desteğiyle yürütülmüştür. Proje yalnızca hukuk bilimi alanında değil, hukuk ile birlikte psikoloji, yönetim bilişim sistemleri ve endüstriyel tasarım alanlarının da içerisinde bulunduğu disiplinler arası bir araştırma olarak yürütülmüştür. 

Proje kapsamında karşılaştırmalı hukuk yöntemi ile dijital miras konusundaki farklı hukuk çevrelerindeki yaklaşımlar araştırılmış, kullanıcılar ile dijital platformlar arasındaki kullanıcı sözleşmeleri analiz edilmiş, kişilerin dijital miras konusundaki algı ve bilgi düzeylerinin ölçülmesi için Türkiye genelinde 2000 kişi ile bir anket çalışması gerçekleştirilmiş, anket çalışması sonrasında bilgi düzeyindeki eksiklikler tespit edilerek bu eksiklerin giderilmesi için yasal tasarımın kullanıldığı eğitim materyalleri üretilerek bu materyaller ile eğitim verilen kişilere tekrar anket uygulanarak eğitimin etkinliği ölçülmüştür. Ayrıca projede elde edilen bulguların paylaşıldığı ve dijital miras konusunda ilişkin tartışmaların gerçekleştirildiği çalıştaylar ve yuvarlak masa toplantıları düzenlenmiştir. Projenin nihai amacı dijital miras konusunda mevcut durumu tespit ederek, güncel ihtiyaçlara yanıt verebilecek ve adil bir denge tesis edebilecek bir mevzuat önerisinde bulunmaktır. 

Bu web sayfası ve 122K868 numaralı proje, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından desteklenmiştir. Projeye verdiği destekten ötürü TÜBİTAK’a teşekkürlerimizi sunarız.